صلاح مهدى الفرطوسي ( مترجم : حسين طه )
135
قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى )
براساس آنچه براى ما گفته شده است ؛ چراكه ما آن مكان را مشاهده نكرديم ؛ به دليل اينكه مدت اقامت ما در كوفه ، كوتاهتر از آن بود كه بتوانيم آنجا را زيارت كنيم ؛ زيرا ما فقط يك شب در آنجا مانديم . گويا خليلى ، عبارتى را از متن حذف كرده است و بهجاى آن دو نقطه ( . . ) قرار داده است . ما نيز همين كار را كرديم . اما درباره آنچه خانم دكتر سعاد از ياقوت حموى نقل كرده است ، بايد گفت ، آنچه ايشان ذكر كرده است ، ياقوت حموى نگفته است ؛ بلكه وى در كتاب « معجم البلدان » ، هنگام سخن گفتن از عينالبقر ، مىگويد : « روى اين چشمه ، آرامگاهى است كه به امام على ( ع ) نسبت داده مىشود » . « 1 » بديهى است كه مشهد ( آرامگاه ) بهمعناى قبر نيست ؛ همانگونه كه هنگام صحبت كردن از آرامگاه ايشان در مسجد جامع براثاى بغداد ، به اين موضوع پرداختيم و چنين واژهاى بر آرامگاه ايشان در شهر مزار [ شريف ] نيز اطلاق مىگردد كه غرناطى از آن نام برده است . همچنين ناصرخسرو كه در سال 443 ه . ق / 1051 م از بصره ديدن كرد ، در كتاب « سفرنامه » ، به اين موضوع مىپردازد و مىگويد : « در آنجا سيزده بارگاه به اسم اميرمؤمنان على بن ابىطالب ( ع ) وجود دارد » . همچنين وى مىگويد : « او همه آن اماكن را زيارت كرده است » . « 2 » به دليل آنكه در صفحات قبل ، درباره علل و چگونگى وجود آرامگاههاى بسيار امام على ( ع ) سخن گفتيم ، نيازى به بررسى و مطالعه دوباره اين روايتها نيست . خانم دكتر سعاد ، مىگويد : تعدادى از تاريخدانان سدههاى ميان اسلام ، به وجود اختلاف در مشخص نمودن مكان قبر مبارك امام على ( ع ) اشاره كردهاند . اما در نهايت ، تمامى آنان به نقطهنظر رحجان يا تأييد مكان قبر ايشان ( ع ) در نجف اشرف ،
--> ( 1 ) . ر . ك : معجم البلدان ، ج 4 ، ص 176 . ( 2 ) . سفرنامه ، ناصر خسرو ، ص 148 .